Domain Erişim Engeli Nasıl Takip Edilir? 6 Yöntemin Karşılaştırması
Elle kontrol, VPN, BTK sorgusu, online kontrol siteleri, uptime servisleri ve engel takip botları. Hangisi engeli görür, hangisi kaçırır? Tablo ve öneriler.
Bir domainin Türkiye'de erişime engellenip engellenmediğini öğrenmenin birkaç yolu var. Bazıları tek seferlik kontrol için yeterli, bazıları sürekli takip için tasarlanmış, bazıları ise engeli hiç göremez. Bu yazıda en sık kullanılan altı yöntemi aynı kriterlerle karşılaştırıyoruz.
Kısa cevap: tek seferlik kontrol için Türkiye'den yapılan bir sorgu yeterlidir. Engeli müşterilerinizden önce öğrenmek istiyorsanız Türkiye'deki ev bağlantılarından, operatör DNS'iyle ve birkaç dakikada bir kontrol yapan bir takip servisi gerekir.
Karşılaştırma tablosu
| Yöntem | Türkiye'den mi? | Operatör DNS'i | Sürekli mi? | Bildirim | Engeli arızadan ayırır mı? |
|---|---|---|---|---|---|
| Tarayıcıdan elle açmak | Evet, tek hattan | Ayarınıza bağlı | Hayır | Yok | Hayır |
| VPN ile karşılaştırmak | Kısmen | Ayarınıza bağlı | Hayır | Yok | Kısmen |
| BTK Site Bilgileri Sorgu | Kayda bakar | Uygulanmaz | Hayır | Yok | Hayır |
| Online kontrol siteleri | Varsa veri merkezinden | Genelde hayır | Hayır | Yok | Hayır |
| Uptime izleme servisleri | Genelde hayır | Hayır | Evet | Var | Hayır |
| Türkiye'den engel takip servisi | Evet, ev bağlantılarından | Evet | Evet | Var | Evet |
Aşağıda her yöntemin neyi gördüğünü ve neyi kaçırdığını açıklıyoruz.
1. Siteyi tarayıcıdan elle açmak
En hızlı yöntemdir: Türkiye'deki bağlantınızdan siteyi açar, açılıp açılmadığına bakarsınız.
Sınırları:
- Yalnızca kendi operatörünüzü görürsünüz. Engel o an başka bir operatörde uygulanıyor olabilir.
- Bilgisayarınızda 8.8.8.8 veya 1.1.1.1 gibi genel bir DNS ya da tarayıcının "güvenli DNS" özelliği açıksa DNS engelini göremezsiniz. Site size açılır, ama ziyaretçilerinizin çoğuna açılmaz.
- Site açılmadığında bunun engel mi, sunucu arızası mı olduğunu ayırmak zordur. Ayrıntılar: Site engelli mi, çöktü mü?
2. VPN ile karşılaştırmak
Site Türkiye'den açılmıyor ama VPN ile yurt dışından açılıyorsa, sorunun Türkiye'ye özgü olduğu anlaşılır. Bu, engelin güçlü bir işaretidir.
Sınırları: Hâlâ tek bir hattan ve tek bir anda bakarsınız. Engelin hangi operatörlerde başladığını göremezsiniz ve bir sonraki engeli yine elle fark etmeniz gerekir.
3. BTK Site Bilgileri Sorgu sayfası
BTK'nın resmi sorgu sayfası, domain hakkında kayıtlı bir engelleme kararı olup olmadığını gösterir. Resmi kaynak olduğu için değerlidir.
Sınırları:
- Karara bakar, sonuca bakmaz. Operatörler engeli kayıttan önce ya da farklı zamanlarda uygulayabilir.
- URL bazlı engeller ve Erişim Sağlayıcıları Birliği (ESB) üzerinden uygulanan kararlar bu sorguda görünmeyebilir.
- Doğrulama kodu gerektirir, otomatik takip için uygun değildir.
Ayrıntılar: BTK sorgusunda görünmeyen engeller.
4. Online kontrol siteleri
Bir domaini dünyanın farklı noktalarından deneyen ücretsiz kontrol siteleri vardır. Bazılarının Türkiye'de de kontrol noktası bulunur.
Sınırları: Bu noktalar genellikle veri merkezlerindedir ve operatörlerin ev kullanıcılarına uyguladığı DNS'i kullanmaz. Bu yüzden özellikle yeni ve yalnızca DNS seviyesinde uygulanan engelleri kaçırabilirler. Sonuç da tek seferliktir.
5. Uptime izleme servisleri
Sitenin çalışıp çalışmadığını dakikalar içinde kontrol edip bildirim gönderen genel izleme servisleridir. Sürekli çalışır ve bildirim gönderir, bu yönüyle güçlüdür.
Sınırları: Bu servisler kontrolleri çoğunlukla yurt dışındaki sunuculardan yapar. Erişim engeli yalnızca Türkiye'deki operatörlerin ağında uygulandığı için site yurt dışından açılmaya devam eder ve servis "her şey yolunda" der. Kısacası uptime servisleri sunucu arızasını yakalar, erişim engelini yakalamaz.
6. Türkiye'den izleyen engel takip servisleri
Bu servisler domaininizi Türkiye'deki operatör bağlantılarından düzenli aralıklarla kontrol eder ve engel görüldüğünde Telegram gibi kanallardan bildirim gönderir.
İyi bir takip servisinde şunlar bulunmalıdır:
- Kontroller Türkiye'deki ev bağlantılarından ve birden fazla operatörden yapılır.
- Operatörün kendi DNS'i kullanılır, böylece DNS engelleri de görülür.
- Kontrol aralığı birkaç dakikadır.
- Engel ikinci bir kontrolle doğrulanır, yanlış alarm verilmez.
- Engel, olası engel ve sunucu arızası ayrı bildirilir.
Seçim kriterlerinin tamamı: BTK / TİB sorgu botu nasıl seçilir?
Hangi durumda hangi yöntem?
| İhtiyacınız | Önerilen yöntem |
|---|---|
| "Şu an engelli mi?" sorusuna hızlı cevap | Ücretsiz BTK sorgulama aracı |
| Resmi bir karar var mı? | BTK Site Bilgileri Sorgu |
| Engeli ziyaretçilerden önce öğrenmek | Türkiye'den izleyen takip servisi |
| Sunucunun çöküp çökmediğini izlemek | Uptime servisi ve takip servisi birlikte |
| Numaralı (mirror) domainlerle çalışmak | Ardışık domain takibi olan bir takip servisi |
Banpeek bu yöntemlerin neresinde?
Banpeek altıncı gruptaki bir takip servisidir. Domainleri 2 dakikada bir Türk Telekom, Superonline, TurkNet ve Türksat ev bağlantılarından, operatörlerin kendi DNS'iyle kontrol eder. Engeli ikinci bir kontrolle doğrular ve Telegram, Slack, Discord, Microsoft Teams ya da webhook ile bildirir. Engel, olası engel ve sunucu arızası ayrı bildirimlerle gelir. Ayrıntılar: Banpeek nedir?
Sık Sorulan Sorular
Uptime servisi erişim engelini neden göremez?
Çünkü kontrolü çoğunlukla yurt dışından yapar. Erişim engeli yalnızca Türkiye'deki operatörlerin ağında uygulanır, site yurt dışından açılmaya devam eder. Engeli görmek için kontrolün Türkiye'deki bir operatör bağlantısından yapılması gerekir.
Site bana açılıyor, yine de engelli olabilir mi?
Evet. Genel bir DNS (8.8.8.8, 1.1.1.1) ya da tarayıcının güvenli DNS özelliğini kullanıyorsanız DNS engelini görmezsiniz. Engel ayrıca sizin operatörünüzde henüz başlamamış olabilir.
BTK sorgusu "engel yok" diyorsa site kesin açık mıdır?
Hayır. Engel bazı operatörlerde kayıttan önce başlamış olabilir, URL bazlı olabilir ya da ESB üzerinden uygulanmış olabilir. Sitenin Türkiye'den gerçekten açılıp açılmadığını görmek için canlı bir kontrol gerekir.
Domain engelini sürekli ve otomatik takip etmenin en iyi yolu nedir?
Türkiye'deki ev bağlantılarından, birden fazla operatörden, operatör DNS'iyle ve birkaç dakikalık aralıkla kontrol yapan; engeli doğrulayıp anında bildiren bir takip servisi kullanmaktır.
